Karim74's Weblog

my articles

The Rise and Fall of Mu‘tazilism

Dear Brothers and Sisters in Islam,

السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

Lost Islamic History

Category: Islamic Sciences

The Rise and Fall of Mu‘tazilism

The rise of Muslim intellectual achievement that began in the mid-eighth century was partially a by-product of a massive translation effort undertaken by the enormous Muslim empire. Ancient Greek, Latin, Persian, and Indian works were translated into Arabic, primarily at Bayt al- Ḥikmah in Baghdad. While much of the translation was in the field of empirical sciences, some of it had to do with ancient Greek philosophical ideas. The works of Socrates, Aristotle, and Plato were translated. The result of this was the development of a school of theology based on reason and rational thought, known as the Mu‘tazila.

Origins of Mu‘tazilism

Mu‘tazilism was a very broad and dynamic theological movement, and it’s thus difficult to pinpoint exactly where and how it began. What is clear, however, was the impact of ancient Greek philosophical reasoning on the movement. A prime contention of the Mu‘tazila was that rationalism can be used to understand not just the physical world, but also the nature of God and creation.

The Mu‘tazila adapted Greek philosophical reasoning and attempted to understand it in an Islamic context. To them, the Qur’an and Sunnah were not necessarily the only sources of truth. Like the Greeks, they elevated the role of reason in understanding the world to be equal to, or in some cases, higher than revelation. Using rationalism and reason (dubbed kalam), the Mu‘tazila came to conclusions regarding God that most other scholars considered to be outside of mainstream Muslim belief.

Mu‘tazili belief was summarized by its adherents into five principles:

  • Unity: The basic concept that the Mu‘tazila organized themselves around was Tawhid, the Oneness of God. While this is a concept that all Muslims accept, the Mu‘tazila took it a step further than most in insisting that the attributes of God (as exemplified by his names in the Qur’an, such as al-Raḥman, the Source of Mercy) should not be considered part of God himself. Based on their reasoning, they believed that God’s essence should not be associated with His names and attributes, for fear of falling into a form of polytheism as Christians had through their concept of the Trinity.
  • Justice: Like the ancient Greeks, the Mu‘tazila believed in absolute free will. In their view, God does not predetermine the lives of humans, but rather that they make decisions entirely independently of what God wills. As a result, they believed that humans are bound to a fate on the Day of Judgment that is entirely determined by Divine justice (‘adl). The Mu‘tazila rationalized that any faḍl (mercy) exercised by God was a violation of justice and incompatible with His nature.
  • The Promise and the Threat: A by-product of the third point, the Mu‘tazila believed in al-wa‘d wa al-wa‘id, a belief that God is bound by an obligation to exercise absolute justice.
  • The Intermediate Position: The Mu ‘tazila believed that any Muslim who died after committing a grave sin but before repenting for it, was to be considered neither a believer nor a disbeliever in God. They claimed that such a person was in an “intermediate position” that would be judged separately by God.
  • Commanding Good and Forbidding Evil: This is a primary belief in Islam, taken directly from the sayings and actions of the Prophet Muḥammad ﷺ. In their interpretation of it, however, force may be used to command what they saw as good and forbid evil, a concept that directly led to the Miḥna.

The Miḥna

The Mu‘tazila gained ascendancy in the ‘Abbasid caliphal government during the reign of Caliph al-Ma’mun (r. 813-833). The founder of Bayt al-Ḥikmah accepted Mu‘tazili beliefs as truth and used his position as the most powerful man in the Muslim world to enforce them. In an inquisition known as the Miḥna (Arabic for “the test”), al-Ma’mun (and his successors al-Mu‘tasim and al-Wathiq) imprisoned, tortured, and killed scholars of Islamic theology that did not follow the official governmental positions regarding Mu‘tazili belief, especially the idea that the Qur’an is not the uncreated, eternal Word of God.

While many scholars accepted the government’s official dogma, or at least remained silent on it, Imam Aḥmad ibn Ḥanbal refused and was famously tortured during the reigns of al-Ma’mun and his successors for it. Due to his insistence on the uncreatedness of the Qur’an and the supremacy of traditional Islamic belief over Greek rationalism, he clashed with the official ‘Abbasid government position that the Qur’an is created and that man has total free will.

The Miḥna was wildly unpopular with the general population. Riots in the streets of Baghdad threatened ‘Abbasid rule, and in 848, Caliph al-Mutawakkil ended the Miḥna and released Aḥmad ibn Ḥanbal from prison. But the Miḥna had already done its damage to the Mu‘tazili cause. The brutal methods used by those in power to led to the inevitable decline of Mu‘tazilism.

Theological Alternatives

The unpopularity of Mu‘tazili thought among the general population was further compounded by the opposition of more orthodox-minded approaches towards theology. The Mu‘tazila believed, after all, that reason supplants revelation, and many of their resulting theological conclusions directly contradicted orthodox Islamic belief as stated in the Qur’an. Various Muslim scholars thus attempted to refute Mu‘tazili thought and re-emphasize the role of the Qur’an and Sunnah in deriving Islamic belief.

The first approach was that of Aḥmad ibn Ḥanbal, who insisted on the truth of traditional Islamic belief, but was not in favor of proving it using the kalam that Mu‘tazila believed in. This way of understanding theology became known as the Athari approach to ‘aqidah (belief). Proponents of the Athari approach resisted diving into rational explanations of God, free will, or metaphysics. Instead, they relied on a literal understanding of the Qur’an and Sunnah to guide their ‘aqidah. While the Athari approach is firmly within the realm of traditional, mainstream Islam, it did little to turn back the tide of the Mu‘tazila, who fundamentally rejected the Athari approach as being un-intellectual and irrational.

A more direct and effective opposition to Mu‘tazilism came from the Ash‘ari and Maturidi schools of ‘aqidah. These two approaches, founded by Abu al-Ḥasan al-Ash‘ari (d. 936) and Abu Mansur al-Maturidi (d. 944), accepted the use of kalam, but only to defend traditional Islamic belief as stated in the Qur’an. The Ash‘aris and Maturidis refused to use reason to derive new beliefs that contradicted revelation as the Mu‘tazila had, and attempted to use the same reason that the Mu‘tazila championed against them. Al-Ash‘ari and al-Maturidi were contemporaries who independently arrived at similar conclusions regarding reason, and thus founded their two parallel schools. For the most part, these two approaches are identical. They both accept the same orthodox points about ‘aqidah that the Atharis champion, and only differ on minor issues that generally come down to no more than semantics.

Throughout the tenth and eleventh centuries, the scholars of these two schools became masters of philosophy, logic, and rationalism. They managed to find a balance between reason and revelation that the Mu‘tazila could not, and formed a series of arguments based on reason that refuted key Mu‘tazili beliefs such as the createdness of the Qur’an and the inability of God to have mercy on sinners. These scholars argued that God’s attributes not separate from Him, but are simply no more than characteristics that He describes himself by. And that believing so is not a form of polytheism, but orthodox Islamic belief as typified by the Quran and Sunnah. By using reason with the Mu‘tazila considered the highest form of human thought and achievement, they managed to win converts to a more traditional understanding of ‘aqidah.

Manuscript of Ghazali's workManuscript of Ghazali’s work

The greatest scholar of the tradition-based kalam approach was the eleventh century Ash‘ari scholar Abu Ḥamid al-Ghazali (d. 1111). He saw the Muslim world as plagued by numerous unorthodox theologies, such as Ismai‘ili (Sevener) Shi‘ism, propagated by the Fatimid Empire in Egypt, and the remnants of Mu‘tazilism. His works thus rely heavily on kalam to prove traditional Islamic beliefs, while also invoking spirituality to guide the layman towards a life of subservience to God. His most profound work was Tahafut al-Falasifah (The Incoherence of the Philosophers), in which he addressed all the major theological claims of Muslim philosophers and the Mu‘tazila and refuted them using their own methods.

What is remarkable about al-Ghazali’s career is that he did not physically fight his theological opponents, yet effectively vanquished them through his writings. Mu‘tazilism did not entirely die out after al-Ghazali, but its popularity dropped precipitously. Outside of Shi‘ism, which adopted some Mu‘tazili concepts, it is difficult to find much in the way of Mu‘tazili works from the eleventh century onwards.

The bulk of Ahl al-Sunnah wal-Jama‘ah (Sunni Islam) came to accept the Athari, Ash‘ari, and Maturidi approaches to ‘aqidah as legitimate. And while knowledge of kalam and rational discourse meant to prove Islamic orthodoxy is not considered to be mandatory on every Muslim in Sunni Islam, that field of Islamic sciences has been used throughout history to defend orthodoxy. In the past hundred years, opposition to the use of kalam has developed among some Muslims who believe it to be an unlawful innovation and who fail to differentiate it from Mu‘tazilism. Yet throughout Islamic history, the use of kalam to defend Islamic beliefs as relayed in the Qur’an and Sunnah has been almost universally accepted. It was, in fact, the kalam-based traditional approach of the Ash‘aris and Maturidis that helped bring about the fall of the unorthodox Mu‘tazili approach towards theology in the first place.


Al-Ghazali, Abu Hamid, and Richard McCarthy (trans.). Deliverance from Error. Beirut: American University of Beirut, 1980.

Brown, Jonathan. Misquoting Muhammad: The Challenge and Choices of Interpreting the Prophet’s Legacy. London: Oneworld, 2014.

Yusuf, Hamza. The Creed of Imam Al-Tahawi. Zaytuna Institute, 2007.

Who Were the Kharijis?

Throughout Islamic history, groups have arisen from time to time advocating radically new and divergent ways of thinking about the religion. One of the most radical and violent of these groups emerged during the political mayhem of ‘Ali’s caliphate, which lasted from 656 to 661. Known as the Kharijis, they emerged from a radical political position and went on to develop particularly extreme beliefs that put them at odds with most Muslims. While they never became a major political or religious force in the Muslim world, they had major impact on their own times and their ideology has been replicated numerous times by other fringe groups throughout the past 1400 years.

Imam al-Bukhari and the Science of Hadith

In Islamic sciences, all knowledge of the religion comes back to two sources: the Qur’an and the sayings and doings of the Prophet Muhammad ﷺ – the Hadith. The Qur’an is considered the un-changed word of Allah as revealed to Prophet Muhammad ﷺ and is thus the foundation of all Islamic knowledge. Second after the Qur’an is the example set forth by the Prophet ﷺ.

But considering that he lived 1400 years ago, how can we be sure that the sayings and doings we attribute to him are real and unchanged? To someone unfamiliar with the science of hadith, the collections of Hadith may seem unreliable and susceptible to corruption. However, due to the work of Imam Muhammad al-Bukhari in the 9th century, the science of Hadith has been protected from such problems using a systematic and thorough method of verification for each and every saying attributed to the Prophet ﷺ. Thus, in the 21st century we can still benefit directly from the authentic sayings of the Prophet Muhammad ﷺ.

Al-Ghazali and the Revival of Islamic Scholarship

Prophet Muhammad ﷺ promised that every century, a re-newer of the faith of Islam will arise. Throughout history, great Muslim intellectuals, rulers, generals, and artists have come and managed to rejuvenate faith in the Muslim world and help Muslims deal with the problems of that age. For each one of these great figures, a specific historical context was necessary for them to accomplish what they did.

One of the greatest renewers of the faith in history was the 11th century scholar Abu Hamid al-Ghazali. Today, he is known as Hujjat al-Islam, the Proof of Islam, because of his efforts in intellectually fighting against some of the most dangerous ideas and philosophies that plagued the Muslim world during his time. From the ubiquitous nature of ancient Greek philosophy to the rising tide of political Shi’ism, Imam al-Ghazali did not leave a stone unturned in his effort to bring back serious Islamic scholarship in the face of heterodox threats.

How Do We Know the Qur’an is Unchanged ?

The awakening of Europe from the Dark Ages and the subsequent intellectual enlightenment of the 1600s-1800s was one of the most powerful movements in modern history. It brought to Europe a dedication to empirical science, critical thinking, and intellectual discourse. Much of this was imported from the Muslim world’s intellectual history, through Muslim entry points into Europe such as Spain, Sicily, and Southeast Europe.

This rise in intellectual work coincided with a period of European imperialism and colonialism over the Muslim world. European nations such as England, France, and Russia slowly conquered portions of the Muslim world, dividing it among themselves. Thus the intellectual enlightenment, coupled with imperialism over the Muslim world, led to what the Europeans saw as a critical study of Islam, its history, beliefs, and teachings. This movement is known as Orientalism. One of the greatest shortcomings of Orientalism, however, is the analysis of Islamic history on European terms, discarding the centuries of academic work put in by great Muslim minds since the time of the Prophet Muhammad ﷺ.

One of the most dangerous aspects of Orientalism was the European study of the origins of the Quran. Since it is well accepted in academic circles that both the Torah of the Jews and the New Testament of the Christians have changed over the centuries, European academics erroneously believed the same must be true about the Quran. Their efforts to prove their belief that the Quran has been changed and is not authentic led to studies and works of questionable intention and low scholarly merit. This article will critically analyze the origins of the Quran, its transmission, and its compilation, to understand why Muslims accept the copies of the Quran they have in their homes to be the exact same words that were spoken by Prophet Muhammad ﷺ in the early 600s AD.

The Importance of Studying History According to Ibn Khaldun

The following is a translation from the opening pages Ibn Khaldun’s book of world history, Tarikh ibn Khaldun, written in 1377 in North Africa.

Ibn Khaldun was a scholar of history, economics, sociology, and historiography. His summary of history and particularly its introduction, the Muqaddimah,  is seen by many as the basis for modern historical philosophy.

“Know that the subject of history is a noble science that can be very beneficial only if it gives us a proper understanding of:

1- Previous nations’s morals and character

2- The stories of the Prophets

3- Government and politics

For whoever embarks on the study of history, they will end up in a beneficial imitation of the mindset of previous peoples in the subjects of religion and worldly matters.

This subject is dependent on studying numerous sources, understanding diverse subjects, having the best insight and analysis, and being able to verify the truth of sources as they can deviate and be filled with mistakes. Historical research must not be dependent on bare copying of all reports. It should instead be based on an understanding of local customs, politics, the nature of civilization, and the local conditions of where humans live. You must also be able to compare primary and secondary sources, as they can help you differentiate between the truth and falsehood, helping derive conclusions that are believable and honest.”

Source: http://shamela.ws/browse.php/book-12320#page-11

Translation by Firas Alkhateeb.

Imam Ahmad ibn Hanbal – The Champion of Islamic Belief

So far in our four part series on the four great imams of fiqh (Islamic jurisprudence), we have seen each one of the imams have a special and enduring role in Islamic history. Imam Abu Hanifawas the trailblazer when it came to codifying fiqh and establishing the basics of how it is to be studied. Imam Malik upheld the importance of hadith in the field of fiqh through his landmark collection of hadith, al-Muwatta. And Imam al-Shafi’i revolutionized the study of fiqh by establishing the field of usul al-fiqh, the principles behind the study of fiqh.

For the last of the four great imams, Ahmad ibn Hanbal, his contribution went beyond just fiqh. Although he was one of the greatest jurists and scholars of hadith of his time, perhaps his greatest legacy was his courage to stand for the orthodox beliefs of Islam as they were imparted to Prophet Muhammad ﷺ in the face of persecution and imprisonment at the hands of the political authority. For this reason, Imam Ahmad’s legacy is far more than just the establishment of the Hanbali madhab, but also includes the preservation of core Islamic beliefs against political oppression.

Imam al-Shafi’i – the Father of Usul al-Fiqh

In the study of fiqh, Islamic jurisprudence, different schools have developed over time. These schools were founded by the greatest legal minds in Islamic history, and expanded upon by their successors in their schools. Each one of these imams added a unique and new dimension to the understanding of Islamic law.

For the third of the four great imams, Imam Muhammad al-Shafi’i, his great contribution was the codifying and organization of a concept known as usul al-fiqh – the principles behind the study of fiqh. During his illustrious career, he learned under some of the greatest scholars of his time, and expanded on their ideas, while still holding close to the Quran and Sunnah as the main sources of Islamic laws. Today, his madhab (school of thought), is the second most popular on earth, after the madhab of Imam Abu Hanifa.

Imam Malik – The Scholar of Madinah

The collection and codification of Islamic law has historically been one of the most important, and challenging, tasks that the Muslim community has undertaken in 1400 years of history. To be considered a faqih (an expert in Islamic law – fiqh), one must have mastery of the Quran, the sayings of Prophet Muhammad ﷺ, other sources of law, as well as other subjects such as grammar and history.

One of the giants of Islamic law was the 8th century scholar of Madinah, Malik ibn Anas. At a time when the Muslim community desperately needed the sciences of fiqh and hadith (sayings and doings of Prophet Muhammad ﷺ) to be organized, Imam Malik rose to the occasion. His legacy is manifest in his continued influence throughout the Muslim world, both through his own works and the works of those he helped guide on a path of scholarship and devotion to Islam.

The Life of Imam Abu Hanifa

The understanding of the laws and code of conduct of Islam is something that has constantly been evolving throughout Islamic history. The first generations of Muslims after the Prophet ﷺ had a much easier time understanding what is expected out of them as Muslims because they had access to the Sahaba, the companions of the Prophet ﷺ. As history progressed, however, a need arose to codify Islamic laws into organized and easy to access law codes.

The first person who undertook this monumental task was the great scholar Imam Abu Hanifa. Through his efforts, the first school of fiqh (Islamic jurisprudence), the Hanafi school, developed. Today, the Hanafi school is the largest and most influential among the four schools (madhabs) of fiqh.

في امان الله

Your brother in Islam,
A Shabbir Ahmed

Don’t take it serious!

இனி தலீத் வீட்டில் சாப்பிடுவேன் – தமிழிசை.. ஏம்மா..வீட்ல யாரும்மா? நான் தாம்மா..என்னா வேணும்? அத்தாச்சி…நான் தான் தமிழிசை. பாஜக தலைவர். இன்னைக்கு உங்க வீட்ல சாப்பிடலாம்னு வந்திருக்கேன். உள்ளே வாங்க. சாப்பாட்டு நேரம் தான். உட்காருங்க. ப்ளேட் நான் கொண்டு வந்திருக்கேன். சாப்பாடு மட்டும் போடுங்க. அந்த ரிப்போர்ட்டரையும், கேமராமென்னையும் கூப்பிடுப்பா. போட்டோ எடுக்கணும்.. இந்தாங்க. ப்ளேட்டை காட்டுங்க. என்னம்மா இது பச்சைப்புல்லு மாதிரி இருக்கு. பின்னே என்ன வேணும்? சோறு இல்லையா? சோறா..அதுக்கு ரேஷன் கடை இல்லையே. ஒழிச்சிட்டீங்களே.. சரி…ஆடு, கோழி கூடவா இல்லை? மாட்டுக்கறி தான் சாப்பிடுவோம். அதையும் தடை பண்ணிட்டீங்க. கோழி கொல்லைல மேயுது. அதை அடிக்கவேண்டியது தானே. அதை வேக வைக்க கேஸ் கிடையாது. 1000 ஓவா கொடுத்து அதை வாங்கணுமா? சரிம்மா..அரிசி கறி கடையில வாங்கலாமே. வாங்கலாம். அதுக்கும் ஜி.எஸ்.டி அது இதுன்னு போட்டு மளிகை பில் மாசம் 5000 வருது. என்னம்மா பாங்க்ல லோன் எடுக்கலாமே. பாங்க்ல. லோனு..அந்த பக்கம் எப்ப போனாலும் பணமே இரூக்கறதில்லை. பான் கார்டு, ஆதார் கார்ட், ரேஷன்கார்டு, விசிட்டிங் கார்டு எல்லாக் கார்டும் கேக்குறாங்க. என் பணம் பத்தாயிரத்தை எடுக்க நான் படுற பாடு இருக்கே… சரி…கொல்லைப்பக்கம் வாழை, மான்னு ஏதாவது கிடைக்குமே. கொல்லைக்கு அந்தப்பக்கம் வயக்காடு. மீத்தேன் எடுக்கறேன்னு அதை தோண்டி எல்லா மரமும் பட்டுப்போச்சு.. ஏம்மா..நான் ஒரு பாஜக தலைவி. உன் வீட்டுக்கு சாப்பிட வந்திருக்கேன். அட்லீஸ்ட் காப்பித்தண்ணி கூட கிடையாதா? தண்ணியே இல்லை. பாலுக்கு பசுமாடு இல்லை. சர்க்கரை வாங்க ஜி.எஸ்.டி. சுமை. காப்பித்தூள் வாங்க பைசா இல்லை. அப்ப இது என்ன பச்சையா? இது அருகம்புல்லு. இதை சாப்பிட்டா நாம்மளை எத்தனை பேரு அடிச்சாலும் கோபமே வராதாம். மூணு வேளை இது தான். உங்களை பார்த்தும் மூளைச்சூடு வராம பதில் சொல்றேன் பாருங்க. துளசியா இருந்தா சாப்பிட்டிருப்பேன். சரி. கேமரா தம்பி ஒரு போட்டோ எடு. நாளைக்கு தலைப்பு செய்தி வரணும். ‘பாஜக தலைவர் தமிழிசை தலித் வீட்டில் சாப்பிட்டார்…..’

“ஏம்மா இப்படி பிள்ளயப் போட்டு அடிக்கிற..” “ பின்ன என்னங்க பசிக்குது சமஸ்கிருதம் படிச்சிட்டு வான்னா போகமாட்டேங்கிறான்….” “பசிக்கு அதுக்கும் என்னம்மா சம்மந்தம்…??” “ பெரிய மனுஷனாச்சேன்னு பாக்குறேன் .. வாயை மூடிட்டு போயா .. ராமரு வனவாசத்தின் போது 14 ஆண்டுகள் சோறுதண்ணி இல்லாம காட்டுல வாழ்ந்தாராம் .. வால்மீகி சொல்லிக்கொடுத்த மந்திரத்தைச் சொன்னா பசியே எடுக்காதாம் .. ரேஷனும் இல்ல ஒரு புண்ணாக்கும் இல்ல அந்த மந்திரத்த கத்துட்டு வான்னா போமாட்டேங்குது கழுத…” “ ஓ ! இதுக்குத்தான் சமஸ்கிரதம் படிக்கலேன்னு பொன்னாரும் வருத்தப்பட்டாரோ …”

👌🏻Superb Msg 👌🏻


The qualifications that gave you a job is the same qualifications someone has, but does not have a job.
Be grateful.

The prayer that God answered for you, is the same prayer others have been praying but without success.
Be grateful.

The road you use safely on a daily basis is the same road many others have died on.
Be grateful.

The temple in which God blessed you, is the same temple other people worship in, but their lives are still in discord.
Be grateful.

The bed you used in the hospital, you got healed and were discharged, is the same bed many other people died on.
Be grateful.

The rain that made your field produce good crops, is the same rain that destroyed someone’s field.
Be grateful.

Be grateful because whatever you have is not by your power, your might, or your qualifications, but it’s the Grace of God.
Remember He is the giver of everything you have.

In everything give thanks.

Education in Islamic History

Dear Brothers and Sisters in Islam,

السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

Lost Islamic History

Education in Islamic History

From the very earliest days of Islam, the issue of education has been at the forefront at the minds of the Muslims. The very first word of the Quran that was revealed to Prophet Muhammad ﷺ was, in fact, “Read”. Prophet Muhammad ﷺ once stated that “Seeking knowledge is mandatory for all Muslims.” With such a direct command to go out and seek knowledge, Muslims have placed huge emphasis on the educational system in order to fulfill this obligation placed on them by the Prophet ﷺ.

Throughout Islamic history, education was a point of pride and a field Muslims have always excelled in. Muslims built great libraries and learning centers in places such as Baghdad, Cordoba, and Cairo. They established the first primary schools for children and universities for continuing education. They advanced sciences by incredible leaps and bounds through such institutions, leading up to today’s modern world.

Attitudes Towards Education

Today, education of children is not limited to the information and facts they are expected to learn. Rather, educators take into account the emotional, social, and physical well-being of the student in addition to the information they must master. Medieval Islamic education was no different. The 12th century Syrian physician al-Shayzari wrote extensively about the treatment of students. He noted that they should not be treated harshly, nor made to do busy work that doesn’t benefit them at all. The great Islamic scholar al-Ghazali also noted that “prevention of the child from playing games and constant insistence on learning deadens his heart, blunts his sharpness of wit and burdens his life. Thus, he looks for a ruse to escape his studies altogether.” Instead, he believed that educating students should be mixed with fun activities such as puppet theater, sports, and playing with toy animals.

The First Schools

Ibn Khaldun states in his Muqaddimah, “It should be known that instructing children in the Qur’an is a symbol of Islam. Muslims have, and practice, such instruction in all their cities, because it imbues hearts with a firm belief (in Islam) and its articles of faith, which are (derived) from the verses of the Qur’an and certain Prophetic traditions.”

A miniature from the Ottoman period of students and their teacher

The very first educational institutions of the Islamic world were quite informal. Mosques were used as a meeting place where people can gather around a learned scholar, attend his lectures, read books with him/her, and gain knowledge. Some of the greatest scholars of Islam learned in such a way, and taught their students this way as well. All four founders of the Muslim schools of law – Imams Abu Hanifa, Malik, Shafi’i, and Ibn Hanbal – gained their immense knowledge by sitting in gatherings with other scholars (usually in the mosques) to discuss and learn Islamic law.

Some schools throughout the Muslim world continue this tradition of informal education. At the three holiest sites of Islam – the Haram in Makkah, Masjid al-Nabawi in Madinah, and Masjid al-Aqsa in Jerusalem – scholars regularly sit and give lectures in the mosque that are open to anyone who would like to join and benefit from their knowledge. However, as time went on, Muslims began to build formal institutions dedicated to education.

From Primary to Higher Education

Dating back to at least the 900s, young students were educated in a primary school called a maktab. Commonly, maktabs were attached to a mosque, where the resident scholars and imams would hold classes for children. These classes would cover topics such as basic Arabic reading and writing, arithmetic, and Islamic laws. Most of the local population was educated by such primary schools throughout their childhood. After completing the curriculum of the maktab, students could go on to their adult life and find an occupation, or move on to higher education in a madrasa, the Arabic world for “school”.

The Registan complex in Samarkand, Uzbekistan contains three madrasas in the same square

Madrasas were usually attached to a large mosque. Examples include al-Azhar University in Cairo, Egypt (founded in 970) and al-Karaouine in Fes, Morocco (founded in 859). Later, numerous madrasas were established across the Muslim world by the great Seljuk vizier, Nizam al-Mulk. At a madrasa, students would be educated further in religious sciences, Arabic, and secular studies such as  medicine, mathematics, astronomy, history, and geography, among many other topics. In the 1100s, there were 75 madrasas in Cairo, 51 in Damascus, and 44 in Aleppo. There were hundreds more in Muslim Spain at this time as well.

These madrasas can be considered the first modern universities. They had separate faculties for different subjects, with resident scholars that had expertise in their fields. Students would pick a concentration of study and spend a number of years studying under numerous professors. Ibn Khaldun notes that in Morocco at his time, the madrasas had a curriculum which spanned sixteen years. He argues that this is the “shortest [amount of time] in which a student can obtain the scientific habit he desires, or can realize that he will never be able to obtain it.”

When a student completed their course of study, they would be granted an ijaza, or a license certifying that they have completed that program and are qualified to teach it as well. Ijazas could be given by an individual teacher who can personally attest to his/her student’s knowledge, or by an institution such as a madrasa, in recognition of a student finishing their course of study. Ijazas today  can be most closely compared to diplomas granted from higher educational institutions.

Education and Women

Throughout Islamic history, educating women has been a high priority. Women were not seen as incapable of attaining knowledge nor of being able to teach others themselves. The precedent for this was set with Prophet Muhammad’s own wife, Aisha, who was one of the leading scholars of her time and was known as a teacher of many people in Madinah after the Prophet’s ﷺ death.

Later Islamic history also shows the influence of women.  Women throughout the Muslim world were able to attend lectures in mosques, attend madrasas, and in many cases were teachers themselves. For example, the 12th century scholar Ibn ‘Asakir (most famous for his book on the history of Damascus, Tarikh Dimashq) traveled extensively in the search for knowledge and studied under 80 different female teachers.

Women also played a major role as supporters of education:

The University of al-Karaouine in Fes, Morocco was founded by Fatima al-Fihri in 859

  • The first formal madrasa of the Muslim world, the University of al-Karaouine in Fes was established in 859 by a wealthy merchant by the name of Fatima al-Fihri.
  • The Abbasid caliph Harun al-Rashid’s wife, Zubayda, personally funded many construction projects for mosques, roads, and wells in the Hijaz, which greatly benefit the many students that traveled through these areas.
  • The wife of Ottoman Sultan Suleyman, Hurrem Sultan, endowned numerous madrasasin addition to other charitable works such as hospitals, public baths, and soup kitchens.
  • During the Ayyubid period of Damascus (1174 to 1260) 26 religious endownments (including madrasas, mosques, and religious monuments) were built by women.

Unlike Europe during the Middle Ages (and even up until the 1800s and 1900s), women played a major role in Islamic education in the past 1400 years. Rather than being seen as second-class citizens, women played an active role in public life, particularly in the field of education.

Modern History

The tradition of madrasas and other classical forms of Islamic education continues until today, although in a much more diminshed form. The defining factor for this was the encroachment of European powers on Muslim lands throughout the 1800s. In the Ottoman Empire, for example, French secularist advisors to the sultans advocated a complete reform of the educational system to remove religion from the curriculum and only teach secular sciences. Public schools thus began to teach a European curriculum based on European books in place of the traditional fields of knowledge that had been taught for hundreds of years. Although Islamic madrasas continued to exist, without government support they lost much of their relevance in the modern Muslim world.

Today, much of the former Ottoman Empire still runs education along European lines. For example, what you are allowed to major in at the university level depends on how you do on a certain standardized test at the end of your high school career. If you obtain the highest possible grades on the test, you can study sciences such as medicine or engineering. If one scores on the lower end of the spectrum, they are only allowed to study topics such as Islamic sciences and education.

Despite the new systems in place in much of the Muslim world, traditional education still survives. Universities such as al-Azhar, al-Karaouine, and Darul Uloom in Deoband, India continue to offer traditional curricula that bring together Islamic and secular sciences. Such an intellectual tradition rooted in the great institutions of the past that produced some of the greatest scholars of Islamic history and continues to spread the message and knowledge of Islam to the masses.


Ibn Khaldūn. The Muqaddimah, An Introduction To History. Bollingen, 1969. Print.

Lindsay, James E. Daily Life in the Medieval Islamic World. Indianapolis: Hackett Publishing Company, Inc., 2005. Print.

Morgan, M. Lost History. Washington D.C. : National Geographic Society, 2007. Print.
في امان الله

Your brother in Islam,
A Shabbir Ahmed


*ஒரு குட்டிக்கதை* படித்ததில் மனம் நெகிழ்தது! ஒரு மருத்துவர், நோயாளி ஒருவருக்கு அவசர சிகிச்சை தேவைப்படுவதாக அழைக்கப்பட்டிருந்ததால், வேகமாக மருத்துவமனைக்குள் நுழைந்தார்… விரைவாக தன் உடைகளை மாற்றிக்கொண்டு சிகிச்சைப் பிரிவுக்கு சென்று கொண்டிருந்தார்… அங்கே சிகிச்சை அளிக்கப்பட வேண்டிய இளைஞனின் தந்தை மருத்துவரின் வரவுக்காக காத்துக்கொண்டிருந்தார். மருத்துவரைக் கண்டதும் கோபமாக, “என் மகன் உயிருக்குப் போராடிக் கொண்டிருக்கிறான்… ஏன் நீங்கள் இங்கு வர இவ்வளவு தாமதம்? உங்களுக்கு பொறுப்புணர்ச்சி இருக்கிறதா?” என்று கதறினார். மருத்துவர் புன்னகையுடன், “மன்னியுங்கள், நான் மருத்துவமனையில் இல்லை… எனக்கு அழைப்பு வந்ததும் என்னால் இயன்ற அளவு விரைந்து வந்தேன்… சற்று பொறுமையாக இருங்கள்” என்று கூறினார். “பொறுமையாக இருக்கவா?” அந்த தந்தை மேலும் ஆத்திரத்துடன், “உங்கள் மகன் இவ்வாறு உயிருக்கு போராடிக் கொண்டிருந்தால் நீங்களும் பொறுமையாக இருப்பீர்களா? உங்கள் மகன் இறக்க நேர்ந்தால் என்ன செய்வீர்கள்” என்று கொந்தளித்தார். மருத்துவர் சிரித்த முகத்துடன், “எங்களால் இயன்ற அளவு முயற்சி செய்கிறோம். நீங்களும் கடவுளிடம் பிரார்த்தனை செய்யுங்கள்” என்றார். “கையறுநிலையில் இருப்பவனுக்கு அறிவுரை கூறுவது மிகவும் எளிது” தந்தை முனுமுனுத்தார். அறுவைசிகிச்சை சில மணி நேரங்கள் நடைபெற்றது… மருத்துவர் மகிழ்ச்சியுடன் வெளியே வந்தார், “உங்கள் மகன் பிழைத்துவிட்டார்” என்று சொன்னபடி, “மேற்கொண்டு ஏதும் சந்தேகம் என்றால் செவிலியரைக் கேட்டு அறிந்துகொள்ளுங்கள்” என்று கூறியபடி அவசரமாக போய்விட்டார். சற்று நேரத்தில் வந்த செவிலியரிடம், “அந்த மருத்துவர் அத்தனை அகங்காரம் பிடித்தவரா? என் மகனின் நிலையை என்னவென்று கூறக்கூட நேரமில்லையா?” என்று நொந்துகொண்டார் தந்தை. அதற்கு அந்த செவிலி கண்ணீர் மல்க, “அந்த மருத்துவரின் மகன் நேற்று ஒரு விபத்தில் இறந்துவிட்டார்… இன்று, அவர் மகனை அடக்கம் செய்யும் சடங்கில் இருந்தார். உங்கள் மகனுக்காக அறுவைசிகிச்சை செய்ய வேண்டும் என்று அழைத்தவுடன் அந்த வேலையை ஒத்தி வைத்துவிட்டு ஓடி வந்து உங்கள் மகனையும் காப்பாற்றிவிட்டார்… இப்போது மீண்டும் மகனை அடக்கம் செய்யப் புறப்படுகிறார்” என்று கூறினாள். நீதி: எவரின் மனநிலையையும் நாமே தீர்மானிக்கக் கூடாது, அவர்கள் வாழ்க்கையைப் பற்றியும், மனோநிலையைப் பற்றியும் நாம் அறிந்திருக்காதவரை!! “நம் வாழ்க்கையில் பாதி பிரச்சனைகள் கற்பனையானவை… மீதி பிரச்சினைகள் தற்காலிகமானவை…” இன்பங்கள், துன்பங்கள் எதுவுமே நிரந்தரமில்லை…


God is or… 

இது ஒரு உண்மைச் சம்பவம்!.


கடவுள் இருக்கிறாரா?

நாத்திகவாதியான ஒரு தத்துவப் பேராசிரியர் கடவுளின் இருப்பைப் பற்றி வகுப்பறையில் விளக்கிக் கொண்டிருந்தார். கடவுளை அறிவியல் ஆணித்தரமாக மறுப்பதைப் பற்றிய பேசிய அவர். ஒரு மாணவரை எழுப்பி கேள்வி கேட்கலானார்.

நீ கடவுள் இருப்பதாக நம்புகிறாயா?

‘நிச்சயமாக ஐயா’ மாணவன் சொன்னான்.

‘கடவள் நல்லவராஃ’

‘ஆம் ஐயா’

‘கடவுள் அளப்பரிய சக்தி படைத்தவரா?


‘என்னுடைய சகோதரர் புற்றுநோய் காராணமாக இறந்துவிட்டார். தன்னைக்காப்பாற்ற கடவுளிடம் அவர் மனமுருகிப் பிரார்த்தனை செய்தபோதும் கடவுள் கைவிட்டு விட்டார். நாம் எல்லோருமே நோய் வாய்ப்பட்டோர்களுக்கு நம்மால் இயன்ற உதவியைச் செய்கிறோம். ஆனால் கடவுள் அவர்களைக் காப்பாற்றுவதில்லை. பின் எப்படிச் சொல்கிறாய்?

(மாணவர் அமைதியாய் இருக்கிறார்)

‘உன்னால் பதில் சொல்ல முடியவில்லை. இல்லையா? சுரி………நாம் மீண்டும் ஆரம்பிப்போம், கடவுள் நல்லவரா’?

‘ஆம் ஐயா’

‘சாத்தான் நல்லவரா?’


‘எல்லாரும் கடவுள் படைப்புதான் என்றால சாத்தான் எங்கிருந்து வந்தார்’?


‘சரி இந்த உலகத்தில் கெட்டவை இருக்கின்றனவா’?


‘அப்படியனெ;றால் அவற்றை உருவாக்கியது யார்’?

(மாணவர் பதில் சொல்லவில்லை)

‘இவ்வுலகதில் பசி இருக்கிறது, பஞ்சம் இருக்கிறது, மூட நம்பிக்கைகள் இருக்கின்றன. இவையெல்லாம் எங்கேயிருந்து வந்தனஃ’

(மாணவர் மௌனமாய் நிற்கிறார்)

விஷமங்களைச் சரியாகப் புரிந்து கொள்வதற்கு நமக்கு ஐம்புலன்கள் இருக்கின்றன என்று அறிவியல் சொல்கிறது. இப்போது சொல், கடவுளை கண்hல் கண்டிருக்கிறாயா? அவர் பேசுவதைக் காதால் கேள்வி பேசுவதைக் காதால் கேட்டிருக்கிறாயா? அல்லது கடவுளின் வாசனையை நுகர்ந்திருக்கிறாயா? வேறு எப்படித்தான் அவரது இருப்பை உணர்ந்திருக்கிறாய்?’


‘ஆனாலும் நீ கடவுளை நம்புகிறாய். அப்படித்தானே?’

‘ஆம் ஐயா’

‘நம் நடைமுறை வாழ்க்கiயிலும் சரி. பரிசோதிக்கத்தக்க வகைகளிலும் சரி. ஆதாரங்களுடன் விளக்கக்கூடிய வழிமுறைகளிலும் சரி. எல்லாவற்றிலுமே அறிவியல் சொல்கிறது. கடவுள் இல்லை என்று இதற்கு நீ என்ன பதில் சொல்லப் போகிறாய்?’

‘ஒன்றுமேயில்லை, எனக்கு நம்பிக்கை மட்டுமே உள்ளது’

‘ஹம்ம்……நம்பிக்கை……….அதுதான் இப்போது பிரச்சனையே…’

ஆசிரியர் பெருமூச்செறிகிறார்.

(இப்போது மாணவர் தன் வாதத்தை ஆரம்பிக்கிறார்)

‘ஐயா…………வெப்பம் அல்லது சூடு என்ற ஒன்று உள்ளதா?’

‘நிச்சயமாக உள்ளது.’

‘அதே போல் குளிர் என்ற ஒன்றும் உள்ளதா?’


‘இல்லை ஐயா, நிச்சயமாக குளிர் என்ற ஒன்று இல்லை.’

(வகுப்பறையில் நிசப்தத்தில் ஆழ்கிறது)

‘ஐயா…………….வெப்பத்தில் பல வகைகள் உள்ளன. ஒவ்வொரு நிலை வெப்பத்திற்கும் ஒவ்வொரு பெயர் உள்ளது. மனித உடல் தாங்குவதற்கு ஒரு குறிப்பிட்ட வெப்ப நிலையும், தண்ணீர் ஆவியாவதற்கு ஒரு வெப்ப நிலையும், இரும்பு குழம்பாவதற்கு ஒரு வெப்பநிலையும் இருக்கின்றன. ஆனால் இதுபோல குளிரை அளக்க முடியுமா? வேப்பம் என்பது ஓர் ஆற்றல். குளிர் என்பது வெப்பத்திற்கு எதிர்பதம் அல்ல. வெப்பம் எனும் ஆற்றலின் இல்லாமையே குளிர் என்பது 

 வெப்பம் இல்லை என்பதைத்தான் குளிர் என்று சொல்கிறோம். பூஜ்யம் டிகிரியும் குளிர்தான். பூஜ்யத்திற்குக் கீழே – 240 டிகிரியும் குளிர்தான். இரண்டிற்கும் வித்தியாசம் கிடையாது.

(குண்டூசி விழும் சப்தம்கூட கேட்குமளவிற்கு அமைதியாயிருக்கிறது வகுப்பறை)

‘சரி, இருட்டென்றால் என்னவென்று சொல்லுங்கள் ஐயா, அப்படி ஒன்று உண்மையிலேயே இருக்கிறதா?’ ‘ஆமாம் தம்பி, இரவில் இருட்டாகத்தானே இருக்கிறது.’

‘நீங்கள் மறுபடியும் தவறாகக் கூறுகிறீர்கள் ஐயா, இருட்டு என்பதே வெளிச்சத்தின் இல்லாமைதான். நீங்கள் வெளிச்சத்தை அளக்க முடியும். குறைந்த ஒளி, நிறைந்த ஒளி, கண்ணை கூச்ச செய்யும் ஒளி என பற்பல வகைகளில் வெளிச்சத்தைப் பிரிக்க முடியும். அளக்கவும் முடியும். ஆனால் ஒளி என்பதே இல்லாவிட்டால் அதற்குப் பெயர்தான் இருட்டு. அதை அளக்க முடியாது, இல்லையா?’

‘சரி தம்பி, நீ என்னதான் கூற வருகிறாய்?’

‘ஐயா……..நான் கூறுகிறேன், கடவுளைப்பற்றிய உங்கள் கருத்து பிழையானது.’

‘பிழையா? ஏப்படி என்று விளக்கிக் கூற முடியுமா?’

‘ஐயா, நீங்கள் எதிலுமே இரட்டை நிலைப்பாடு கொண்டிருக்கிறீர்கள். ஒன்று இருந்தால் அதற்கு எதிரிடையான ஒன்றும் இருக்கிறது என்பது உங்கள் வாதம். உதாரணத்திற்கு நல்ல கடவுள் கெட்ட கடவுள், இருட்டு – வெளிச்சம், வெப்பம் – குளிர். நீங்கள் கடவுள் என்பவருக்கு ஒரு முடிவு அல்லது எல்லை என்ற ஒன்று உண்டு என்பதாகக் கருதுகிறீர்கள். அதை நம்மால் அளக்க முடியவேண்டும் எனவும் வாதிடுகிறீர்கள். அறிவியல் மூலம் எண்ணங்கள் எப்படி உருவாகின்றன என்பதை உங்களால் விளக்க முடியாது. எண்ணங்கள் உருவாவதே உடலினுள் கலக்கும் மின் மற்றும் காந்தத் தூண்டல்களினால்தான். மின்சாரத்தை அளக்க முடிந்த உங்களால் காந்தத் தன்மையை விவரிக்க முடிந்த உங்களால் எண்ணங்களின் தோற்றத்தை அளக்க முடியவில்லை. இறப்பு என்பதை வாழ்வதின் எதிர்பதமாகக் கருதுகிரீர்கள் உண்மையில் ‘வாழ்வு இனி இல்லை’ என்ற தன்மையே இறப்பு என்பதை நீங்கள் அறிந்து கொள்ளவில்லை. சரி, இப்பொழுது சொல்லுங்கள் ஐயா, குரங்கிலிருந்து மனிதன் உருவானான் என்கிறீர்களா?’ – கேட்டான் மாணவன்.

‘இயற்கையான பரிணாம வளர்ச்சியைப் பற்றி நாம் பேசுவோமோனால், ஆம் அதுதான் உண்மை, குரங்கிலிருந்து மனிதன் உருவானான்’ பேராசிரியர் பதிலுரைத்தார். ‘உங்கள் கண்களால் மனிதப்பரிமான வளர்ச்சியை கண்டிருக்கிறீர்களா– மடக்கினான் மாணவன்.

(பேராசிரியர் தன் தலையை இல்லைதன் தலைமை இல்லை என அசைத்தவாறே, புன்முறுவல் பூக்கலானார், விவாதம் செல்லும் போக்கை அறிந்தவராய்)

மாணவன் தொடர்ந்தான், ‘அப்படியென்றால். யாருமே மனிதப் பரிமாண வளர்ச்சியை தத்தமது கண்களால் கண்டதில்லை. எல்லாமே ஒரு வகையான அனுமானம்தான். இன்னும் சரியாகச் சொல்லப்போனால் குரங்கிலிருந்து மனிதன் உருவானான் என்பது உங்கள் கருத்து. அதை நிரூபிப்பதற்கு உங்களிடம் ஆதாரம் ஏதுமில்லை என்பதே உண்மை. உங்களுக்குச் சரியெனப்படும் ஒன்றை எங்களுக்கு போதிக்கிறீர்கள் இல்லையா? அப்படியானால், நீங்கள் ஒரு விஞ்ஞானியா அல்லது போதகரா?’

(மாணவர்கள் சீட்டின் நுனிக்கே வந்து விடுகிறார்கள்)

‘இங்கே யாராவது நம் பேராசிரியரின் மூளையைப் பார்த்திருக்கிறீர்களா?’

(வகுப்பறை கொல்லெனச் சிரிப்பொலியால் அதிர்கிறது)

‘மாணவர்களே யாரவாத நமது பேராசிரியரின் மூளையைத் தொட்டுப் பார்த்திருக்கிறீர்களா? அது இருக்கிறதென உணர்ந்திருக்கிறீர்களா? அதன் வாசனையாவது நுகர்ந்திருக்கிறீர்களா? உங்கள் ஐம்புலன்களும் நமது பேராசிரியரின் மூளையை தொட்டதோ, பார்த்ததோ, நுகர்ந்ததோ இல்லை அல்லவா, அப்படியென்றால் நம் நடைமுறை வாழ்க்கையிலும் சரி, பரிசோதிக்கத்தக்க வகைகளிலும் சரி, ஆதாரங்களுடன் விளக்கக்கூடிய வழிமுறைகளிலும் சரி, எல்லாவற்றிலுமே அறிவியல் சொல்கிறது, உங்களுக்கு மூளை இல்லை! என்று. மூளையே இல்லாத நீங்கள் நடத்தும் பாடங்களை நாங்கள் எப்படி ஏற்றுக்கொள்ள முடியும் ஐயா?

(மாணவரின் சரமாரிக் கேள்விகளால் வகுப்பறையில் அமைதி நிலவுகிறது. ஆசிரியரின் முகமோ வெளிறிப்போகிறது)

‘நீ எனக்கு மூளை இருக்கிறதென நம்பித்தான் ஆகவேண்டும் தம்பி’ என்றார் பேராசிரியர்.

‘அதுதான் ஐயா…….. இவ்வளவு நேரம் நான் சொல்ல வந்தது. பார்க்க முடியவில்லை என்றாலும், தொடமுடியவில்லை என்றாலும் உணர முடிந்த கடவுளை நம்பித்தான் ஆகவேண்டும். மனிதனையும் கடவுளையும் இணைக்கும் ஊடகத்தின் பெயர்தான் நம்பிக்கை என்பது. இதுதான் உலகத்தில் சகலமானவற்றையும் இயங்கிக்கொண்டிருப்பது. நம்பிக்கை இல்லையேல் வாழ்க்கை இல்லை’

இவ்வாறாக விவாதம் நிறைவுற்றது. இது ஒரு உண்மைச் சம்பவம்!

இறுதி வரை பின்வாங்காமல் விவாதித்த அந்த மாணவர்,

வேறு யாருமல்ல.
ஏ.பி.ஜெ.அப்துல் கலாம் -நமது முன்னாள் குடியரசுத்தலைவர்.

Is Hindu veg? 

இந்துக்களின் உணவு பழக்கங்களை தெரியவைத்த கேடி அரசுக்கு நன்றி !!!!
*”அசைவம் சாப்பிடுபவர் இந்துஆக முடியாது..”* 

*இந்து என்றால் அசைவம் சாப்பிட வேண்டும்!*

 – வேதங்களும், விவேகானந்தரும்..
*”என்னுடைய கருத்து உணவு என்பது பழக்கத்தின்படி வருவது! விரும்பி உண்டால் எதுவுமே தப்பில்லை!”*
*”இந்து வேதங்களின்படி, மாட்டிறைச்சியை உண்ணாத ஒருவன் சிறந்த இந்துவாக இருக்க முடியாது!”*

 – விவேகானந்தர் _(The Complete Works of Swami Vivekanand, vol.3, p. 536)._
*”பெண்களின் திருமண வைபவங்களில் பசு மாட்டையும் காளை மாட்டையும் அறுக்க வேண்டும்”*

   – _ரிக் வேதம்._ _(10/85/13)_
*”இந்திரனுக்கு பிடித்த இறைச்சி பசு, பசுவின் கன்று, குதிரை, எருமை ஆகியவனவாம்”* – _ரிக் வேதம்_ _(6/17/1)_
“பரோபகரம் இடம் ஷரீரம்” என்பது இந்து தர்ம சாஸ்திரத்தின் கூற்றாகும். அதாவது இவ் உடல் இறைவனால் கொடுக்கப்பட்டதே, பிறருக்கு உதவவே! அதன் அடிப்படையில்…
*”இறைச்சிக்குரிய மிருகங்களை மனிதர்கள் உண்ணுவது பாவமில்லை.* *உண்ணுபவர்களையும் உணவுகளையும் பிரம்மனே படைத்தான்.”*

– _மனு ஸ்மிருதி_ _(பாகம் 5 / வசனம் 30)_
*”அறுத்துப் பலியிடும் இறைச்சியை உண்ணாத மனிதன், 21 ஜென்மங்களுக்கு, பலியிடும் விலங்காக உருவெடுப்பான்.*_- மனு ஸ்மிருதி_ _(பாகம் 5 / வசனம் 35)_
*”ஒரு பிராமணர், வழிபாட்டின்போது தனக்குக் கொடுக்கப்பட்ட இறைச்சியை உண்ண மறுத்தால் நரகம் செல்வார்.*

_-வசிஷ்ட முனிவர் (11/34)_
*”விருந்தினர் வந்தால் பசு மாட்டின் இறைச்சி அளிப்போம்.*

 – _அபஸ்தம்ப கிரிசூத்திரம் (1/3/10)_
*”மிக மிருதுவாகவும், சுவையாகவும் இருப்பதால் பசு மாட்டிறைச்சியை உண்கிறேன்.”*

_- இராமாயணத் தின் மகரிஷி யாக்யவல்க்கியர் (சீதையின் தந்தையின் குரு) சத்பத் பிராமணம் (3/1/2/21)”_

Post Navigation

%d bloggers like this: